Instrumentenwijzer.nl

Filantropie
Filantropie is niet zo bekend in Nederland en Europa. Het is een typische manier van ondersteunen van initiatieven die gericht zijn op de verbetering van omstandigheden op het gebied van de natuur, de leefomgeving, ziektebestrijding en andere sociale activiteiten. Filantropie is een veel voorkomend verschijnsel in landen waar de overheid zich deels terug getrokken heeft van uit de sociale omgeving en waar niet veel fondsen te vinden zijn, die sociale activiteiten ondersteunen. In de Verenigde Staten vind je dan ook veel filantropen. De bekendste zijn waarschijnlijk Bill Gates, de oprichter van Microsoft, Ted Turner, de oprichter van CNN en Bill Clinton, de voormalig president. De miljardair Soros geeft als filantroop veel geld voor de ontwikkeling van op het welzijn van de mensen gerichte activiteiten in zijn geboorteland Hongarije.

Nederland
In Nederland was het zogenaamde sociale domein altijd een verantwoordelijkheid van de staat en de gemeenten. Zij zorgden er voor dat stichtingen op het gebied van jeugd- en jongerenwerk, ouderenwerk, vluchtelingenopvang, welzijnswerk en buurt- en opbouwwerk hun werk konden doen. De laatste jaren is de subsidie echter terug aan het lopen. Dat geldt ook voor organisaties die mensen zelf opzetten, zoals het European Anti Poverty Network (EAPN) Nederland, dat zich bezig houdt met armoede en sociale uitsluiting. Helaas blijkt dit een extra druk op kerkelijke – en andere fondsen, oranjefonds.nl, te leggen, waardoor ook hier steeds minder financiële ondersteuning te vinden is.

Bedrijven?
Hier staat tegenover dat er een ontwikkeling te zien is op het filantropisch front, waar steeds meer bedrijven in het besef dat ze een belangrijke rol spelen, ook op het sociale vlak, zich op het pad van de filantropie begeven. Let wel, filantropie is geen sponsoring. Bij sponsoring worden afspraken gemaakt over het gebruik van de naam van het bedrijf of van bepaalde producten. Bij filantropie wordt letterlijk een bedrag om niet gegeven om op die manier bepaalde activiteiten mogelijk te maken. Er wordt wel eens over meerdere miljarden vanuit het bedrijfsleven gesproken, maar echt helder is dit (nog) niet.

Particulieren
Filantropie is eigenlijk meer iets voor particulieren. Mensen die zeer rijk zijn en bereid zijn om anderen te ondersteunen werk ten gunste van de samenleving te doen. Denk aan Voedselbanken, die mensen in armoede helpen om in ieder geval eten op tafel te kunnen zetten. Of aan geld voor speciale activiteiten voor zwaar zieke kinderen. Het Ronald MCDonaldhuis, mcdonalds.nl, is zo’n inrichting. Inmiddels bestaat sinds 2011 het SBF, de Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie, sbf-filantropie.nl. Bij het SBF vind je heel wat fondsen en organisaties die, onder bepaalde voorwaarden, bereid zijn activiteiten te ondersteunen. Dat kan op het welzijns- of sociaal gebied zijn, maar ook voor projecten ter verbetering van het klimaat of voor projecten in de Derde Wereld. Een andere manier van filantropie vormen de loterijen. Van de inzet wordt circa de helft gebruikt voor een grote hoeveelheid aan projecten op het gebied van sport en voor sociale activiteiten. Denk aan de postcodeloterij, postcodeloterij.nl, of de Lotto.